Ud Blogu
Şerif Muhiddin Targan: Udu Solo Çalgı Yapan Adam
Ud yüzyıllarca eşlik çalgısıydı; bu anlayış bir icracıyla değişti.
Mızrap ve sağ el tekniğiMızrap Nereden Tutulur?
Mızrabın tutuluşu bir alışkanlık değil, tonun ilk ayarıdır.
Ud icracılarıMünir Nurettin Beken ve Akademik Bakış
Bir icracının akademik çalışma yapması icrayı nasıl değiştirir?
Ud yapımı, donanım ve bakımTekne: Dilim Sayısı Sesi Değiştirir mi?
Dilim sayısı sesin değil, çoğunlukla yapım geleneğinin göstergesidir.
Sol el, perde ve entonasyonPerdesiz Klavye: İlk Ay Neden Zor?
Udda perde yoktur; sesin doğru yeri parmakla değil kulakla bulunur.
Ud tarihi ve coğrafyasıBarbat'tan Uda: Adın Yolculuğu
Udun adı nereden geliyor ve bu ad neyi anlatıyor?
Taksim ve doğaçlamaTaksim Nereden Başlar?
Taksime başlamak, ilk sesi seçmekten çok ilk sessizliği yönetmektir.
Usul, ritim ve eşlikSofyan: İlk Öğrenilen Usul
En basit usul neden en çok ihmal edilen usuldür?
Repertuvar ve eser biçimleriPeşrev Nedir, Nasıl Çalışılır?
Peşrev bir eser değil, bir yapıdır; yapıyı bilmek ezberi kolaylaştırır.
Ders süreci ve çalışmaİlk Derste Ne Yapılır?
İlk ders bir tanışma değil, programın kurulduğu derstir.
Ud icracılarıYorgo Bacanos: Taksimin Konuşan Hâli
Bazı taksimler cümle kurar gibi ilerler; bunun ölçüsü nedir?
Mızrap ve sağ el tekniğiAşağı Vuruş, Yukarı Vuruş: Hangi Sırayla?
Vuruş yönü keyfi değildir; usulün ağır zamanı yönü belirler.
Makam ve seyirMuhayyer: Tizden Başlamanın Anlamı
Bazı makamlar yukarıdan aşağı akar; muhayyer bunun en bilinen örneğidir.
Ud yapımı, donanım ve bakımKapak Ahşabı: Ladin mi Sedir mi?
Kapak ahşabı seçimi, udun ilk yıl mı yoksa onuncu yıl mı iyi çalacağını belirler.
Sol el, perde ve entonasyonKoma Perdesi Kulakta Nasıl Yerleşir?
Koma perdesi ölçüyle değil, tekrar tekrar dinlemekle öğrenilir.
Ud tarihi ve coğrafyasıUd Avrupa'ya Nasıl Geçti?
Avrupa'nın lavtası udun bir akrabası mı, yoksa doğrudan devamı mı?
Taksim ve doğaçlamaTaksimde Ne Kadar Susulur?
Taksimin en zor kısmı çalınan değil, çalınmayan bölümdür.
Usul, ritim ve eşlikDüyek: Sekiz Zamanın Ağırlığı
Sekiz zamanlı bir usul neden ikiye bölünmüş dört gibi duyulmaz?
Repertuvar ve eser biçimleriSaz Semaisi: Dördüncü Hane Neden Farklı?
Bir eserin sonuna doğru usul değişirse, bu bir kural mı yoksa istisna mı?
Ud icracılarıUdi Nevres Bey ve Erken Kayıtlar
Yüz yıllık bir kayıt bugünün öğrencisine ne öğretebilir?
Mızrap ve sağ el tekniğiTremolo: Bilek mi Parmak mı?
Tremoloda aranan hız değil, vuruşlar arasındaki eşitliktir.
Makam ve seyirHüzzam: Neden Herkes Bu Makamı Sever?
Hüzzam repertuvarın en kalabalık makamlarından biri; bunun teknik bir nedeni var.
Ud yapımı, donanım ve bakımBalkon: Ses Deliği Neden Oyma?
Balkon yalnız süs değildir; kapağın titreşimini ayarlayan bir parçadır.
Ders süreci ve çalışmaUd İçin Yaş Sınırı Var mı?
Uda başlamak için erken ya da geç diye bir sınır gerçekten var mı?
Sol el, perde ve entonasyonParmak Numaraları: Udda Sabit Konum Var mı?
Udda sabit el konumu yoktur; konum makama göre kurulur.
Ud tarihi ve coğrafyasıOsmanlı Sarayında Ud Ne Zaman Görünür?
Ud saray müziğinde her zaman yok muydu, yoksa bir dönem kayboldu mu?
Ud icracılarıUdi Hrant: Duymanın Öğrettikleri
Görmeden çalmak, tekniği nasıl başka bir yere taşır?
Mızrap ve sağ el tekniğiMızrap Açısı Tonu Nasıl Değiştirir?
Aynı ud, mızrabın açısı değişince başka bir çalgıya benzeyebilir.
Makam ve seyirAcemaşiran: Udda Kalın Bölgenin Makamı
Kalın bölgede karar kılan bir makam, udun hangi yönünü açığa çıkarır?
Taksim ve doğaçlamaKarar Sesine Dönüş: Taksimin Sonu
Taksimi bitirmek, başlatmaktan daha çok plan ister.
Ud yapımı, donanım ve bakımEşik ve Tel Yüksekliği
Tel yüksekliği birkaç milimetre değişince çalgı bambaşka duyulur.
Usul, ritim ve eşlikCurcuna: Neden Sayması Zor?
On zamanlı bir usul, neden on kere saymakla öğrenilmez?
Repertuvar ve eser biçimleriLonga ve Sirto: Hafif Görünen Zor Eserler
Neşeli ve hızlı eserler neden teknik olarak en zorlayıcı olanlardır?
Ud icracılarıCinuçen Tanrıkorur: Besteci Bir İcracı
Besteci olan bir icracı, çalgıyı nasıl farklı duyar?
Sol el, perde ve entonasyonKonum Değişimi Sessiz Nasıl Yapılır?
Kaydıran parmak ses çıkarıyorsa sorun hızda değil baskıdadır.
Ud tarihi ve coğrafyasıOn Dokuzuncu Yüzyılda Udun Dönüşü
Bir çalgının yeniden yaygınlaşması hangi koşullara bağlıdır?
Ders süreci ve çalışmaHaftada Bir Ders Yeterli mi?
İlerlemeyi belirleyen ders sayısı değil, dersler arasındaki çalışmadır.
Mızrap ve sağ el tekniğiÇarpma: Süsleme mi Vurgu mu?
Çarpma bir süs değil, cümleyi bölen bir noktalama işaretidir.
Makam ve seyirSuzinak: İki Makamın Birleştiği Yer
Bileşik makamlar nasıl kurulur? Suzinak bunun ders niteliğinde örneği.
Ud yapımı, donanım ve bakımBurguluk Neden Geriye Kırık?
Udun geriye kıvrık başı bir süs değil, gerilim çözümüdür.
Ud icracılarıNecati Çelik ve Klasik Üslup
Klasik üslup ne demektir ve neyi korur?
Taksim ve doğaçlamaGeçki: Taksimde Başka Makama Geçmek
Geçki bir süs değildir; hazırlığı olmayan geçki hata gibi duyulur.
Usul, ritim ve eşlikAksak Semai: On Zaman Nasıl Bölünür?
Aynı zaman sayısı farklı bölünürse ortaya başka bir usul çıkar.
Repertuvar ve eser biçimleriŞarkı: Sözün Altında Ud
Sözlü eser çalışmak, saz eseri çalışmaktan neden bütünüyle farklıdır?
Sol el, perde ve entonasyonBas Telde Entonasyon Neden Daha Zor?
Kalın tellerde aynı hata neden daha çok duyulur?
Ud tarihi ve coğrafyasıArap Dünyasında Ud: Farklı Bir Ekol
Aynı çalgı, başka bir ses sisteminde nasıl konumlanır?
Mızrap ve sağ el tekniğiSağ El Nerede Durur? Eşik ve Kapak Arası
Vuruş noktası birkaç santim kayınca ton tamamen değişir.
Makam ve seyirBestenigâr: Az Çalınan Bir Makam Neden Öğretilir?
Repertuvarda az yer tutan bir makam, öğrenciye ne kazandırır?
Ud yapımı, donanım ve bakımTel Takımı: Kalınlık Seçimi
Yanlış kalınlıkta tel takımı, iyi bir udu ortalama gösterebilir.
Ud icracılarıMutlu Torun: Metot Yazmanın Anlamı
Bir çalgıya metot yazmak neden bu kadar geç ve neden bu kadar önemli?
Ders süreci ve çalışmaKısa Süreli Çalışma Nasıl Verimli Olur?
Günde yirmi dakika, haftada bir kez üç saatten daha çok iş görür.
Taksim ve doğaçlamaTaksim Ezberlenir mi?
Doğaçlama sıfırdan yaratmak değil, hazır malzemeyi yeniden dizmektir.
Usul, ritim ve eşlikDevrihindi ve Uzun Usuller
Uzun usullerde kaybolmamanın yolu, ölçüyü parçalara ayırmaktır.
Repertuvar ve eser biçimleriTargan Eserleri Ne Zaman Çalınır?
İleri düzey repertuvara erken girmek neden ilerlemeyi yavaşlatır?
Sol el, perde ve entonasyonVibrato: Udda Ne Kadar?
Udda vibrato bir süs değil, sesi ayakta tutan ince bir araçtır.
Ud tarihi ve coğrafyasıYunanistan'da Outi
Ege'nin iki yakasında aynı çalgı nasıl farklı adlar ve tavırlar edindi?
Mızrap ve sağ el tekniğiTek Telde Ölçü: Mızrap Basıncı
Yüksek ses için sert vurmak gerekmez; gereken doğru basınçtır.
Makam ve seyirŞehnaz: Süslemenin Makamı
Bazı makamlar süsleme olmadan eksik duyulur; şehnaz bunlardan biridir.
Ud yapımı, donanım ve bakımMızrap Malzemesi: Kiraz mı Plastik mi?
Mızrap malzemesi tonun en ucuz ve en hızlı değiştirilen değişkenidir.
Ud icracılarıYurdal Tokcan: Bugünün Tavrı Nasıl Kuruldu?
Çağdaş ud tavrı gelenekten ne aldı, neyi değiştirdi?
Makam ve seyirKarcığar: Neşeli Duran Makamın Yapısı
Karcığar neden hem oyun havalarında hem ağır eserlerde karşımıza çıkar?
Mızrap ve sağ el tekniğiHızlı Pasajda Mızrap Planı Nasıl Çıkarılır?
Hızlı pasaj hız çalışmasıyla değil, plan çıkarmakla çözülür.
Makam ve seyirNikriz: Küçük Bir Değişiklik, Başka Bir Renk
Tek bir perdenin değişmesi makamı nasıl baştan kurar?
Ud yapımı, donanım ve bakımTürk Udu ve Arap Udu: Ölçü Farkı
İki ud aynı çalgı gibi görünür ama ölçüleri ve sesleri ayrıdır.
Sol el, perde ve entonasyonKaydırma: Üslup mu Kusur mu?
Aynı kaydırma bir yerde üslup, başka yerde dikkatsizliktir.
Ud tarihi ve coğrafyasıUd Neden Perdesiz Kaldı?
Perde bağı eklemek kolaydı; eklenmemesi bilinçli bir tercihti.
Taksim ve doğaçlamaÖlçüsüz Çalmak: Serbestlik Nerede Biter?
Taksim ölçüsüzdür ama zamansız değildir; içinde kendi nabzı vardır.
Usul, ritim ve eşlikUsulü Ayakla Vurmak Doğru mu?
Ayak vurmak yardımcı bir alışkanlık mı, yoksa kalıcı bir engel mi?
Repertuvar ve eser biçimleriCinuçen Tanrıkorur Repertuvarı
Teknikten ifadeye geçiş için hangi eserler kullanılır?
Ders süreci ve çalışmaİlk Altı Ayda Ne Beklenir?
Gerçekçi bir beklenti, hevesi koruyan en iyi araçtır.
Ud icracılarıRiyad es-Sünbati: Mısır Ekolünün Ustası
Aynı çalgı, başka bir coğrafyada nasıl başka bir dil kurar?
Mızrap ve sağ el tekniğiSus: Mızrabın Durduğu An
Udda susmak, çalmak kadar teknik bir iştir.
Makam ve seyirMahur: Batı Kulağına Tanıdık Gelen Dizi
Dizisi tanıdık olan bir makam neden yine de yabancı duyulur?
Ud yapımı, donanım ve bakımAkort Düzenleri: Hangi Düzen Seçilir?
Ud tek bir akorda bağlı değildir; düzen seçimi repertuvarla ilgilidir.
Sol el, perde ve entonasyonSol El Baskısı: Ne Kadarı Yeter?
Fazla baskı sesi büyütmez; yalnız eli yorar ve perdeyi kaydırır.
Ud tarihi ve coğrafyasıUd İnce Sazın Neresinde Durur?
Topluluk içinde udun görevi eşlik mi, dolgu mu, yoksa ikisi de mi?
Taksim ve doğaçlamaEşlikli Taksim: Ritim Altta Sürerken
Altta usul sürerken serbest çalmak nasıl mümkün olur?
Usul, ritim ve eşlikŞarkı Eşliğinde Ud Ne Çalar?
Eşlikte en zor karar, ne çalınacağı değil ne çalınmayacağıdır.
Repertuvar ve eser biçimleriBir Yıllık Repertuvar Nasıl Kurulur?
Rastgele seçilen eserler bir repertuvar değil, bir yığın oluşturur.
Ud icracılarıFerid el-Atraş: Sahnede Ud
Sahne için çalmak, oda için çalmaktan nasıl ayrılır?
Mızrap ve sağ el tekniğiBağlı Çalmak Uda Nasıl Taşınır?
Mızraplı bir çalgıda bağlı çalmak nasıl mümkün olur?
Makam ve seyirBuselik: Sade Görünen Makamın Tuzağı
En az koma perdesi içeren makam neden zor sayılır?
Ud yapımı, donanım ve bakımNem ve Sıcaklık: Udun Sessiz Düşmanı
Çalgıya en çok zarar veren şey düşmek değil, saklandığı ortamdır.
Ders süreci ve çalışmaİlerlediğini Nereden Anlarsın?
İlerleme hissi yanıltıcıdır; ölçülebilir beş ölçüt daha güvenilirdir.
Sol el, perde ve entonasyonKlavyeye Bakmadan Çalmak
Göz klavyeden ayrılmadan nota okumak ve topluluk çalmak mümkün olmaz.
Ud tarihi ve coğrafyasıRadyo Yıllarında Ud
Radyo yayını bir çalgının üslubunu değiştirebilir mi?
Ud icracılarıMuhammed el-Kasabgi ve Şarkı Eşliği
Sözlü eserde ud ne çalar, ne çalmaz?
Mızrap ve sağ el tekniğiMızrap Sesi Duyuluyor mu? Temiz Vuruşun Ölçüsü
Kaydı dinleyince duyulan ilk kusur çoğunlukla mızrabın kendi sesidir.
Makam ve seyirFerahfeza: Uzun Seyirli Makamlar Nasıl Çalışılır?
Geniş ses alanına yayılan bir makam parça parça nasıl öğrenilir?
Taksim ve doğaçlamaKısa Taksim: Şarkı Arası Nasıl Doldurulur?
Otuz saniyelik bir taksim, uzun taksimden daha çok disiplin ister.
Ud yapımı, donanım ve bakımKılıf mı Sert Kutu mu?
Taşıma çantası seçimi, çalgının ömrünü doğrudan belirler.
Usul, ritim ve eşlikRitim Sazıyla Ud Arasındaki Boşluk
İki çalgı aynı usulü vuruyorsa biri gereksizdir.
Repertuvar ve eser biçimleriNotaya Bakarak mı Meşkle mi?
Nota ile meşk rakip değil; her biri diğerinin taşıyamadığını taşır.
Ud icracılarıTanburi Cemil Bey'in Ud Kayıtları
Başka bir çalgının ustası udda ne yapmıştı?
Sol el, perde ve entonasyonAynı Perdenin İki Yeri: Tel Seçimi
Aynı ses iki telde bulunabilir; hangisinin seçileceği tona karar verir.
Ud tarihi ve coğrafyasıKonservatuvarda Ud Eğitimi Ne Zaman Başladı?
Kurumsal eğitim, usta çırak ilişkisinin yerini aldı mı?
Ders süreci ve çalışmaYetişkin Kursiyer İçin Program
Yetişkinin sınırı zamandır; program bu sınıra göre kurulmalıdır.
Mızrap ve sağ el tekniğiAkor mu Arpej mi: Udda Çok Sesli Denemeler
Ud tek sesli bir gelenekten gelir; çok ses eklemek neden zordur?
Makam ve seyirEvcara: Zor Sayılan Makam Neden Zor?
Zorluk perdelerde mi, yoksa perdeler arasındaki geçişlerde mi?
Ud yapımı, donanım ve bakımUd Alırken Nelere Bakılır?
İlk ud seçiminde görünüş değil, üç ölçülebilir özellik belirleyicidir.
Ud icracılarıSimon Shaheen: İki Gelenek Arasında
Farklı müzik geleneklerini birleştirmek nerede işe yarar, nerede zorlar?
Taksim ve doğaçlamaTaksim Dinlemek: Ne Aranır?
Bir taksimi dinlerken neye dikkat edileceğini bilmek, çalmayı hızlandırır.
Usul, ritim ve eşlikMetronomla Usul Çalışılır mı?
Metronom zamanı verir ama usulü vermez; farkı bilmek gerekir.
Repertuvar ve eser biçimleriEzber: Kaç Eser Yeterli?
Ezberdeki eser sayısı değil, ezberin niteliği belirleyicidir.
Sol el, perde ve entonasyonAkort Bozulunca Kulak Ne Yapar?
Bozuk akortla çalışmak kulağı yormakla kalmaz, yanlış öğretir.
Ud tarihi ve coğrafyasıUd ve Lavta: Akraba mı Rakip mi?
Aynı ailenin iki çalgısı neden farklı yollara girdi?
Mızrap ve sağ el tekniğiSağ El Yorgunluğu Nereden Gelir?
Yarım saatte yorulan bir el, teknik değil duruş sorunu gösterir.
Makam ve seyirNeveser: Yeni Makam Nasıl Kurulur?
Makamlar bitmiş bir liste değil; yenisi hangi kurallarla kurulur?
Ud yapımı, donanım ve bakımÇatlak: Ne Zaman Ciddi?
Her çatlak acil değildir; ama hangisinin beklemeyeceğini bilmek gerekir.
Ud icracılarıAnouar Brahem: Udun Çağdaş Dili
Ud, geleneksel repertuvarın dışında da kendi başına durabilir mi?
Ders süreci ve çalışmaAnkara'da Ud Dersi: Kayıt ve Konum
Ders sürecine başlamadan önce bilinmesi gereken pratik ayrıntılar.
Taksim ve doğaçlamaİlk Taksimini Çalmak: Ne Zaman Hazırsın?
Taksime başlamak için ileri düzey olmak gerekmez; üç koşul yeterlidir.
Usul, ritim ve eşlikAksak Usulde Mızrap Yönü
Aksak usulde vuruş planı, usulü duyurmanın en somut aracıdır.
Repertuvar ve eser biçimleriKonser Programı Nasıl Sıralanır?
Program sırası, eser seçiminden daha çok etkiler dinleyiciyi.
Sol el, perde ve entonasyonEntonasyon Çalışması: Uzun Ses Yöntemi
Perdeyi düzeltmenin en hızlı yolu, en yavaş çalışmadan geçer.
Ud tarihi ve coğrafyasıPlak Kayıtları Neyi Değiştirdi?
Üç dakikalık bir sınır, koca bir geleneği nasıl yeniden biçimlendirdi?
Mızrap ve sağ el tekniğiVuruş Yönü Değişimi: Aksak Usullerde Sorun
Aksak usulde vuruş planı neden her ölçüde bozulur?
Makam ve seyirŞedaraban: Aynı Aileden Üç Makam
Birbirine çok benzeyen makamlar nasıl ayırt edilir?
Ud yapımı, donanım ve bakımBurgu Kayıyor: Ne Yapılır?
Akort tutmayan bir çalgıda sorun genellikle telde değil burgudadır.
Ud icracılarıİki Ekol, İki Ses: Türk ve Mısır Udu
Aynı makamı çalan iki icracı neden bu kadar farklı duyulur?